วันรัฐธรรมนูญ: จุดเปลี่ยนสำคัญของประวัติศาสตร์ชาติไทย

วันรัฐธรรมนูญ ซึ่งตรงกับวันที่ 10 ธันวาคมของทุกปี ไม่ได้เป็นเพียงวันหยุดราชการ แต่เป็นวันที่มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์การเมืองการปกครองของประเทศไทยอย่างยิ่ง เป็นวันแห่งการระลึกถึงการเปลี่ยนผ่านระบอบการปกครองครั้งสำคัญ ที่ทำให้สยามประเทศก้าวสู่การเป็นประเทศภายใต้ระบอบประชาธิปไตย

ความสำคัญของวันที่ 10 ธันวาคม

วันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2475 คือวันที่พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 7) ทรงพระราชทาน "รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม พุทธศักราช 2475" ซึ่งถือเป็นรัฐธรรมนูญถาวรฉบับแรกของประเทศ ภายหลังจากการเปลี่ยนแปลงการปกครองเมื่อวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2475

การพระราชทานรัฐธรรมนูญฉบับนี้เป็นการยืนยันการเปลี่ยนระบอบการปกครองจาก:

• ระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ (Absolute Monarchy) ที่พระมหากษัตริย์ทรงใช้อำนาจสูงสุดแต่เพียงผู้เดียว
• เป็น ระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข (Constitutional Monarchy) ที่อำนาจสูงสุดในการปกครองเป็นของปวงชนชาวไทย โดยมีพระมหากษัตริย์ทรงดำรงอยู่ภายใต้รัฐธรรมนูญ และทรงใช้อำนาจผ่านทางรัฐสภา คณะรัฐมนตรี และศาล

รัฐธรรมนูญคืออะไร?

รัฐธรรมนูญเปรียบเสมือน กฎหมายสูงสุด ในการปกครองประเทศ เป็นแม่บทของกฎหมายทุกฉบับที่กำหนดโครงสร้างทางการเมือง การจัดระเบียบองค์กรของรัฐ ตลอดจนการแบ่งแยกและการใช้อำนาจอธิปไตย

นอกจากนี้ รัฐธรรมนูญยังเป็นเครื่องมือสำคัญในการ:

• คุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ ของประชาชนทุกคน
• กำหนดหน้าที่ ของประชาชนและองค์กรของรัฐ
• รับรองความเป็นธรรม และความเสมอภาคทางสังคม

กิจกรรมในวันรัฐธรรมนูญ

แม้จะเป็นวันหยุดราชการ แต่หน่วยงานภาครัฐและสถานศึกษาหลายแห่งยังคงจัดกิจกรรมเพื่อรำลึกถึงความสำคัญของวันนี้ เช่น:

• การจัดนิทรรศการให้ความรู้เกี่ยวกับประวัติความเป็นมาของรัฐธรรมนูญไทย
• การจัดพิธีวางพานพุ่มดอกไม้สด ณ สถานที่สำคัญทางประวัติศาสตร์หรือรัฐสภา
• การส่งเสริมให้ประชาชนตระหนักถึงหน้าที่และความรับผิดชอบในฐานะพลเมืองภายใต้ระบอบประชาธิปไตย

หน้าที่ของพลเมืองในระบอบประชาธิปไตย

การมีรัฐธรรมนูญเป็นจุดเริ่มต้นที่สำคัญ แต่การขับเคลื่อนระบอบประชาธิปไตยให้เข้มแข็งต้องอาศัยการมีส่วนร่วมของประชาชนทุกคน การตระหนักถึงสิทธิและหน้าที่ เช่น การไปใช้สิทธิเลือกตั้ง การตรวจสอบการใช้อำนาจรัฐ และการเคารพกฎหมาย เป็นสิ่งที่ทำให้หลักการของรัฐธรรมนูญมีความหมายและเป็นจริงได้

วันรัฐธรรมนูญจึงเป็นโอกาสที่ดีที่เราทุกคนจะได้ทบทวนและทำความเข้าใจถึงหลักการประชาธิปไตย และร่วมกันรักษาไว้ซึ่งการปกครองภายใต้กฎหมายสูงสุดของประเทศ